14 oct. 2019

Visita aos petróglifos de Vilachá



O sábado 12 de Outubro do 2019 fixemos a visita aos petróglifos de Vilachá xunto co arqueólogo Antón Malde. No marco das actividades Historias de Vilachá 2019.

 

Quedamos ás 19:00 no Cruceiro. Formamos un grupo dunhas 35 persoas. Dende alí fomos camiñando por Fonte da Vila, Casanova, o Pedrón e o Souto até a pista que baixa cara Avercobo. Chegamos ao lugar dos petróglifos á tardiña. Visitamos o conxunto de petróglifos de Edreiros, 1, 2 e 3.


Rodeamos as rochas e Antón contounos moitas cousas sobre este tipo de patrimonio, sobre as súas orixes e sobre como tratar de interpretalos e lelos.
Podes ver máis información no PDF : Gravados rupestres no Concello de Monfero. do Grupo de Arqueoloxía da Terra de Trasancos. Publicado no Anuario Brigantino no ano 2016. 
Logo voltamos pola Naveira, o Regueiro e o Pazo até chegar ao Cruceiro. Unha noite fermosa e tranquila, e ademais ca luz da lúa chea acompañándonos.




6 oct. 2019

Segunda andaina das Historias de Vilachá

Nesta segunda andaina de Vilachá estivemos 3 persoas. A data coincidiu casualmente con outros eventos na parroquia. Así que aló fomos. Comezamos no Cruceiro e fomos camiñando até O Pazo. Alí paramos e lembramos a casa do cura, que agora está tapada polas silvas e a maleza.


Despois fomos polo Regueiro, polo Penedo, polo Val, até chegar á Naveira.



Achegámonos a ver a "zona recreativa da Naveira", onde fai un tempo xuntábase algunha xente. Tamén ían celebrar o magosto nenas e nenos do colexio do Xestal. Actualmente está abandoado, aínda que persisten os columpios e case todo o mobiliario.

 

Metímonos por uns camiños até chegar a un souto que ten unha mesa, onde paramos a ler varias das Historias:

Eu quería ser de Torres
A festa era o camiño
Co cable da luz
Eras boa para ser cativo

 



Logo fomos polo Souto, polo Pedrón, e alí parámonos a ver o mar. Tiñamos unha tarde desas claras nas que se ve moi ben ao lonxe. Dende alí divisamos o Monte de San Pedro, a Torre de Hércules, e moitos outros montes e saíntes no horizonte.


Despois fomos para a Casanova, e antes de chegar á Fonte da Vila, collemos uns carreiros polo monte para ver se podiamos chegar até o Cruceiro sen ter que pisar a carretera nacional. E por alí fomos parar á carretera que vén do Porto, xa bastante preto do Cruceiro.
Aínda ficamos alí no adro da igrexa, falando un pouco até que se foi o último raio de sol da tarde.




1 oct. 2019

O libro "Historias de Miño"

O libro é unha publicación que forma parte do proceso "Historias de Miño", iniciado no 2017.
Un proceso de cultura de base que ten como obxectivo poñer no centro da cultura ás persoas veciñas e as súas vidas, facelas protagonistas e creadoras de historias ligadas ao seu territorio.
As historias foron recollidas en todas as parroquias do concello de Miño, entre setembro de 2017 e decembro de 2018, a partires de derivas, visitas e conversas polas casas, rueiros e centros sociais.
Na web de Historias de Miño podes ver todas as historias, ilustracións, fotografías relacionadas, un mapa coas historias situadas e máis información.





O libro está producido e autoeditado pola Asociación RuralC.
Escrito por Vanesa Castro e Iñaki López.
Maquetación, deseño e ilustracións, por Iñaki López.
Edición por Vanesa Castro.
Tamén contamos coa colaboración de Lourdes Rodríguez Freire.

No libro pódense atopar historias sobre a cultura, o patrimonio etnográfico, antropolóxico e natural, as praias, a ría, o mar. Sobre o xeito de vivir da xente antigamente, os hábitos, os oficios e os traballos, as crenzas, os animais e os cambios sociais e tecnolóxicos.

O libro publícase nunha edición de 150 exemplares. Dos cales regálanse uns 50, repartidos entre as persoas e familias que participaron directamente, os centros sociais de cada unha das parroquias, asociacións veciñais, como a asociación de amas de casa de Miño ou a asociación de veciños a Irmandade, de Bemantes.
Tamén regálase as Bibliotecas Municipais (de Miño e Pontedeume), Biblioteca Nacional, Biblioteca de Galicia, Depósito legal, e outras entidades e fundaciones.
Os demais están a venda contactando coa asociación, ou nas librerías de Miño, Betanzos e Pontedeume, a partires do día 28 de Setembro do 2019.

Se estás interesada en adquirir un libro, contacta por mail con: hola@ruralc.com



O sábado 28 de Setembro presentamos o libro no centro social da Rúa de Miño. Ao acto acudiron persoas veciñas, algunhas delas protagonistas das historias, outras que colaboraron no proceso e moitas outras interesadas. 
Limos as historias e comentámolas. Falamos da negativa do actual equipo de goberno para continuar colaborando neste proceso cultural. Tamén falamos do futuro do proceso e da súa continuidade, así como de futuras actividades relacionadas coas historias.

Durante os seguintes días entregamos os libros ás veciñas participantes que non puideron vir ao acto de presentación, visitándoas nas súas casas e nos locais sociais das distintas parroquias.


Foto coas veciñas de Bañobre.


27 ago. 2019

Paseo pola fauna e flora. Historias de Vilachá.

.

O sábado 24 e domingo 25 de Agosto, dentro do proceso Historias de Vilachá 2019, realizamos esta actividade que tiña como finalidade descubrir o ecosistema dos ríos, as plantas, os animáis, os hábitats, os lugares e as características propias da fauna e flora da parroquia de Vilachá.
Dinamizou a actividade o biólogo de Monfero Julián Carballeira. Durante as dúas sesións participaron un total de 30 persoas veciñas da comarca.

.

Na primeira sesión amosounos unha presentación que recollía numerosas especies de plantas e insectos. Poidemos ver un herbario e diversos cogumelos e formas de conservación.
Demos unha volta polo terreo do redor da escola para compartir coñecementos, detectar especies silvestres e recoñecer as diferentes árbores do entorno e as súas características.


A segunda sesión consistiu nunha andaina polo río Anduriña, para poñer en práctica os coñecementos da sesión teórica. Formamos un grupo e adentrámonos na ruta dos antigos muíños. Pasamos pola Fonte dos Mouros e fomos andando até Porto.


Durante a andaina vimos diversas especies de fieitos, musgos, líquenes e plantas, árbores, insectos, volvoretas e rastros de mamíferos, cogumelos tipo Leccinum, Russulaceas, Yesqueras e Ganodermas, entre outras, e diversos anfibios e réptiles, como a Salamandra Rabilonga (Chioglossa lusitánica), unha das xoias faunísticas da nosa comarca. Único representante actual do seu xénero, sobrevivente da fauna que habitou no Terciario os bosques termófilos europeos.


Fixéronse ramos de flores, collemos algúns bugallos e aprendemos a detectar especies de plantas con apps para móbiles.
Acabamos de volta na escola de Vilachá, onde a xente continuou falando. Xa temos aberto un grupo de Whatsapp chamado "Fauna e flora da comarca", onde seguimos compartindo información, dúbidas imaxes e descubrimentos.






18 ago. 2019

Andaina das Historias de Vilachá

.

O pasado sábado 17 de Agosto fixemos a andaina das Historias de Vilachá.
A actividade consistiu nun roteiro polos lugares emblemáticos onde suceden algunhas das historias e relatos que aparecen no libro publicado no 2018, facendo lectura dos relatos nas paradas.
Formamos un grupo de 19 persoas, a maioría veciñas da parroquia. A actividade foi dinamizada por Vanesa Castro, veciña da parroquia e axitadora cultural.


Comezamos no Cruceiro, e acercámonos até o adro da Igrexa onde fixemos unha introducción lembrando as veciñas e veciños que xa non están con nós, e que forman parte da memoria viva da parroquia. Neste lugar lemos:  O velorio e as visitas, O enterro e A tortilla.


Partimos até o Loureiro, paramos na casa de Consuelo, e recordámola. Lemos A madeira, As papas de fariña, Odín, e Eras boa para ser cativo. Estivemos falando do pan branco de Vilachá, do maínzo para as papas, e das sementes autóctonas.


A seguinte parada foi no cruce das brañas embaixo do Feal. Alí falamos das granxas de vacas, e lemos As vacas, A visita e As flores das brañas.


Continuamos até a ponte que vai de Goente ao Casal, onde lemos O río, As troitas e As pontes. E de ahí fomos bordeando o coto de Fradiz até baixar á ponte e ao muíño do Loureiro, lugar onde sucedeu A paga de Pascua e onde lemos tamén Os muíños.


Fomos até o Piñeiro e baixamos á antiga Presa de Rexo onde lemos A presa , O libro do indiano e O pedrazo. Aínda que comezaba a chover un pouco paramos na ponte do Piñeiro e estivemos vendo as antigas chantas e falando da pesca das troitas.


Logo tomamos o camiño para A lagoa, antigo campo de fútbol da parroquia, onde se coñeceron os primeiros balóns de coiro. Alí lemos A pelota de pau e estivemos rememorando onde estaban as porterías e onde se sentaba a xente a ver os partidos.
Tras dúas hora e media de camiñata fomos acabar ao Bar do Cruceiro, onde lemos algunhas historias relacionadas co Bar, como O teléfono, A radio e A tele.
Foi unha tarde de lecturas, aventuras, lembranzas e veciñanza.
Unha veciña comentaba, canto vou soñar esta noite.
 



12 ago. 2019

Encontros de costura creativa

.

Os días 6, 8 e 10 de Agosto realizamos os encontros de costura creativa na antiga escola veciñal de Vilachá, Monfero, no marco das actividades de Historias de Vilachá 2019.
Os encontros xurdiron a partires do relato "A trenza loura do faiado", e tiñan como propósito reciclar as sabas vellas feitas nas casas da parroquia e transformalas noutras prendas.


O liño plantábase aquí na casa, e da planta logo sacaban o fío e facían nobelos.
Eu usaría as sabas de antes porque son preciosas, pero o tamaño non chega para as camas grandes que hai agora.
As sabas baixeiras ben se ve as que son, aínda que non teñan gomas, porque son máis grosas. Chamábanlles sabos, eran feitas só de liño. As sabas de arriba facíanse de algodón, e chamábanlles lenzos.

Para dinamizar a actividade contamos coa patronista Lydia Ramos, que preparou moitos posibles patróns para transformar as sabas, ensinounos recursos e axudounos no proceso de creación das prendas.



Transformamos a escola nun taller de costura, dispuxemos máquinas de coser, remalladoras, ferro, etc, e trouxemos os materiais necesarios de costura, tales como fíos, tesoiras, papel de patronaxe, regras; Así como elementos decorativos diversos como reberetes, bieses, vivos, etc, e selos para estampar.

Fixemos da escola un obradoiro de costura por unha semana, e eu fun todos os días, fun mesmo fóra das horas das clases, para ir avanzando coas miñas prendas, comenta un veciño.

Durante a semana de encontros de costura realizáronse diversas prendas como mandilóns, porta-bocatas, cortiña decorativa, fundas de móbiles, camisas e unha saia.
Algunhas veciñas levaron copias dos patróns para as súas casas para continuar facendo novas prendas.


Unha vez iniciados, agardamos continuar con estes encontros de costura creativa na escola, contando coa colaboración das veciñas de Vilachá, que tan ben aprenderon a coser na súa xuventude.







6 ago. 2019

Retratos de Vilachá


Durante os días 30 de Xullo, 1 e 3 de Agosto tivemos a actividade de Retratos de Vilachá, na antiga escola da parroquia. Unha xuntanza na que a modo de obradoiro aprendemos e compartimos diversos xeitos de entender o retrato da man do artista plástico e dinamizador da actividade José Jurado.


A actividade enmárcase no proceso Historias de Vilachá 2019.
Realizamos diversas dinámicas de retrato colectivo e individual e fixemos diversos exercicios con técnicas de debuxo, acuarela e acrílico.
A continuación, un vídeo e algunhas fotos que ilustran a actividade.

.